Vorte bossen

Tot voor enkele decennia waren de Vorte Bossen, ook voor natuurliefhebbers in de streek, een grote onbekende. Het bos was immers strikt privaat domein maar van op de Bruwaanstraat die het bos doormidden snijdt, kon men al een glimp opvangen van de natuurpracht die hier verborgen lag.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat eminente kenners reeds in de jaren ’70 wezen op de uitzonderlijke waarde van dit kleine boscomplex aan de rand van het voormalige heidegebied van het Bulskampveld. En terecht, op weinig plaatsen in Vlaanderen, is op zo’n kleine oppervlakte een zo grote verscheidenheid van bostypes en vegetaties aanwezig: van beekbegeleidende bossen met tapijten van voorjaarbloeiers tot de droge zandige koppen met eiken, berken en dennen. Het is er allemaal te vinden.

Aankoop

De zomer van 1990 was voor het natuurbehoud hier in deze streek een bijzonder moment: een eerste stukje Vorte Bossen van amper 4 ha werd aangekocht door Natuurpunt vzw, onder impuls en met financiële steun van De Torenvalk vzw. Ondertussen is het reservaat uitgegroeid tot een van de grotere natuurgebieden uit de streek: 46 ha groot, waarvan 43,5 ha erkend ! In totaal investeerde De Torenvalk vzw ruim 50.000 euro in de aankoop van het natuurgebied. De rest van de aankoopsom bestond uit particuliere giften en een fikse subsidie, zowel van de Vlaamse en de Provinciale overheid.

Fauna & Flora

De Vorte Bossen zijn een natuurpareltje, en dit omwille van verschillende redenen. Eerst en vooral door de zeer grote variatie aan bostypes die voorkomen. Langs de Wantebeek en de Pachtebeek vinden we zeer natte gronden. Deze gronden bestaan uit zeer voedselrijke klei. Hout dat op de bodem valt rot snel weg; vandaar de naam ‘Vorte’ Bossen. Het beekbegeleidend bos dat hier groeit is zeer gevarieerd en bestaat uit Populier, Es, Zomereik, Zwarte els en Olm. Een zeer bijzondere soort die hier gevonden wordt is de Steeliep (Ulmus laevis) die in Vlaanderen slechts op een paar plaatsen voorkomt. Bovendien zijn de aanwezige exemplaren zeer oud, vermoedelijk meer dan 300 jaar ! In het voorjaar is dit beekbegeleidend bos een lust voor het oog: dan vormen er zich dichte tapijten van voorjaarsbloemen: Bosanemoon, Speenkruid, Slanke sleutelbloem, Kleine maagdenpalm en heel plaatselijk ook Eénbes en Vogelmelk. In de grachtjes vinden we Gele lis, Pijptorkruid, Dotterbloem en Watertorkruid.

Buiten de valleien bestaat de bodem uit droge, voedselarme zandgronden. Hier wanen we ons in de Kempen: de bossen bestaan er vooral uit naaldbomen (Grove den en Lork), waar echter langzaam maar zeker meer en meer bomen van het natuurlijke bos inkomen: Berk, Zomereik, Lijsterbes,… In de kruidlaag domineren hier vooral ondoordringbare bramen en Adelaarsvaren.

Een rijk en gevarieerd bos heeft logischerwijze ook een rijke fauna. Qua broedvogels vallen soorten op als Buizerd, Sperwer, Boomvalk, Zwarte specht en Groene specht. Verder broeden in het bos ook de Bosuil, de Kleine bonte specht, Kuifmees, Goudhaantje en talloze andere kleine zangvogeltjes. De Vos maakt ieder jaar zijn burcht in de Vorte Bossen en ook Bunzing, Hermelijn en Wezel werden er al gezien. En dan hebben we het nog niet gehad over de talloze soorten zweefvliegen, spinnen en kevers…